Nieuws over Ascender

EMDR nu ook online!

EMDR kan nu ook online ingezet worden voor mensen die kampen met psychische klachten na een schokkende ervaring. ‘Er worden mooie resultaten behaald’, zegt psycholoog Inge Scholl, die een jaar geleden als behandelaar met EMDR is gestart, net toen de coronacrisis uitbrak.

Stel, iemand heeft een auto-ongeluk meegemaakt en durft niet meer achter het stuur te zitten, iemand heeft angst om voor een groep te spreken omdat hij/zij ooit op het podium is afgegaan of iemand heeft te maken gehad met een bedreiging in de werksituatie en deze ervaring belemmert de terugkeer in werk. EMDR helpt om de herinneringen aan deze gebeurtenissen te verwerken, met de bedoeling daarmee de klachten te verminderen of te laten verdwijnen en nieuwe stappen te maken, zegt Inge Scholl. Als psycholoog Arbeid en Gezondheid bij Ascender behandelt en coacht zij werknemers en zelfstandig ondernemers.

Werkgeheugentaken
EMDR is een kortdurende therapievorm die ingezet kan worden als mensen door diepingrijpende gebeurtenissen psychische klachten ontwikkelen. Herinneringen blijven zich opdringen, waaronder angstwekkende beelden via herbelevingen of flashbacks en nachtmerries. Andere klachten kunnen schrik- en vermijdingsreacties zijn. Je richt je op de meest heftige ervaring. Maar je kunt het ook inzetten op een mogelijke gebeurtenis in de toekomst, bijvoorbeeld als iemand spreekangst heeft. Dan richt je je op het ultieme schrikbeeld van de cliënt (flashforward).

Hoe EMDR precies werkt, is nog onduidelijk. Een mogelijke verklaring is dat terugdenken aan een nare herinnering in combinatie met het aanbieden van werkgeheugentaken ervoor zorgt dat het natuurlijk verwerkingssysteem wordt gestimuleerd. Door deze “concurrentie” van werkgeheugentaken is er weinig plaats voor de levendigheid en de naarheid van de herinnering. Hierdoor gaat de cliënt een andere betekenis aan de gebeurtenis geven.

Scholl werkt er sinds een jaar mee, nu voornamelijk online vanwege de coronamaatregelen, maar afgelopen zomerperiode ook face-to-face. ‘Aanvankelijk had ik enige aarzeling of online wel zou kunnen. Cliënten hadden dat eveneens, maar het blijkt in de praktijk goed te gaan, met enige aanpassing.’

Verwerkingsproces
Ze legt in grote lijnen uit hoe EMDR in praktijk gaat. ‘Eerst vraag je de cliënt terug te gaan naar de gebeurtenis, inclusief de bijbehorende beelden, gedachten en gevoelens om meer informatie te verzamelen over de traumatische gebeurtenis. Het verwerkingsproces wordt nu opgestart. Vervolgens vraag je de cliënt de gebeurtenis op nieuw voor de geest te halen, maar nu gebeurt dit in combinatie met een set afleidende stimuli (bijvoorbeeld oogbewegingen en tappen met handen of voeten). Na elke set wordt er even rust genomen. De behandelaar zal de cliënt dan vragen: “Wat komt er bij je op? Of: “Wat gaat er door je heen?” De procedure brengt doorgaans een stroom van gedachten en beelden op gang, maar soms ook gevoelens en lichamelijke sensaties. Vaak verandert er wat. De cliënt wordt na elke set gevraagd zich te concentreren op de meest opvallende verandering, waarna er een nieuwe set volgt. Mensen ervaren het meestal als intensief. Vaak zeggen zij na afloop “Ik heb hard gewerkt.” De effecten van de behandeling kunnen nog wel even doorwerken. Daarna is er als het ware een nieuw evenwicht ontstaan en een verlichting van klachten.

Online
Tijdens de online EMDR-behandeling zit de cliënt in een bepaalde houding: the butterfly hug, armen kruislings voor de borst en de handen op de schouders, vertelt Scholl. ‘Hij/zij moet zich focussen op dat ene beeld, terwijl ondertussen het werkgeheugen wordt belast door de cliënt een complex ritme op de schouders te laten tappen en bloot te stellen aan andere werkgeheugenbelastende taken. De behandelaar vraagt bijvoorbeeld sommen te maken of woorden te spellen – vaak in de context van de gebeurtenis. Het uiteindelijke doel is om de emotionele lading die gekoppeld is aan dat beeld te verlagen of te neutraliseren, waardoor er een andere betekenis aan de gebeurtenis kan worden verleend.


The butterfly hug

Er is een aantal voorwaarden voor een online behandeling, zegt Scholl. ’Een veilig (AVG) beeldbelprogramma, een stabiele internetverbinding en een rustige omgeving. Als behandelaar is het belangrijk om ‘nabij’ te blijven en je aanwezigheid te laten horen door de cliënt tussentijds aan te moedigen en instructies te geven, zonder het proces te verstoren. Ook rond je de sessie op een andere manier af, doordat je de cliënt bijvoorbeeld niet naar buiten kunt begeleiden. Als je iemand goed door het proces heen begeleidt, heeft het – ik zeg het voorzichtig – vergelijkbaar resultaat als een livesituatie. Als straks alle maatregelen weer zijn opgeheven, dan doe ik de behandeling het liefst afwisselend, face-to-face én online.

drs. I.M.J. (Inge) Scholl
Registerpsycholoog NIP/A&O

Meer informatie over online EMDR voor trauma (in Coronatijd)?