Interview

Wil ik na de coronacrisis nog terug naar de oude situatie?

Door de corona-crisis komen we in aanraking met het hele spectrum aan nieuwe knelpunten in het werk. Zorgverleners die op cohort afdelingen heftige dingen meemaken of zelf ziek zijn geweest en moeten herstellen. Mensen die langdurig thuiswerken. Sommigen kijken hierdoor anders tegen de toekomst aan; zij herbezinnen zich op de betekenis van werk in hun leven.

We geven hierbij loopbaanbegeleiding en coaching – preventief, ze vragen erom. Die begeleiding lijkt op situatie als iemand na een burn-out of depressie weer aan de slag wil en zich afvraagt of ze nog wel op de oude voet willen verder gaan.

Om bij de laatste groep te beginnen: thuiswerken heeft nadelen, zeker. Maar ook ervaren mensen de positieve kanten ervan. Geen tijd meer kwijt aan reizen, de files in het verkeer.  De gedwongen rust doordat de horeca en de winkels dicht zijn. Bij het idee om terug te gaan naar de oude situatie krijgen ze kriebels in de buik. Maar veranderen van baan of stoppen is lastig – we zitten in een economisch pittige tijd, en dat vooruitzicht wekt stress op.

Angst
Bij de tweede groep – mensen die zelf Covid hebben gehad – ligt het weer anders. De meeste knappen snel op, maar een kleine groep heeft aangrijpende momenten meegemaakt; ze zijn heel benauwd geweest, moesten thuis hun zuurstof monitoren om te bepalen of ze naar het ziekenhuis moesten. Daar hebben ze angst aan overgehouden.

De zware gevallen revalideren in een klinische omgeving, wij richten ons op herstel van de lichtere variant. We helpen hen, soms met behulp van een fysiotherapeut, hun energie weer op te bouwen, het potje energie te verdelen. Kleine stapjes maken, de grens opzoeken, en die telkens oprekken. Accepteren dat het niet altijd gaat.

Dit proces is ook vergelijkbaar met opkrabbelen na een depressie of burn-out: wel willen maar nog niet kunnen. Er ligt bovendien druk vanuit de werkgever en voor mensen in de zorg ook een sociale druk, want ze weten dat bij hun collega’s de rek eruit is. Die lopen nog op adrenaline, maar wat als het straks weer normaal is? Ze gaan misschien stoppen of krijgen een burn-out.

Groei
Werknemers in de zorg helpen we teamsgewijs of individueel het focus te richten op de positieve kanten van die periode. We zetten in op posttraumatische ‘groei’ in plaats van ‘stress’; het is zwaar, maar er is veel geleerd en er zijn ook mooie dingen gebeurd. Het zit soms in een klein gebaar van hulp aan familieleden. Jongen mensen zeggen vaak: ‘Dát is waar ik het vak voor heb gekozen, mensen helpen en iets betekenen voor de maatschappij.’

In onze begeleiding zit ook aandacht voor zingeving, dat halen we bij hen naar boven via onze aanpak waarde en werk. Ik had bijvoorbeeld net een verpleegkundige van een verpleeghuis aan de telefoon en die vertelde dat een vrouw van 100 was genezen – daar werd ze helemaal blij van.

Of en hoe onze adviezen worden opgepakt verschilt per afdeling. Op een cohort afdeling is dat wat lastiger, want daar zijn de teams steeds van wisselende samenstelling. Er zijn instellingen waar het hele kader ziek is en vervangers werken. Daarom helpen we ook leidinggevenden om signalen te herkennen hoe iemand op werkdruk reageert. Normaal is dat je na iets heftigs een nacht niet lekker slaapt en soms flashbacks krijgt. Als dat te lang duurt kan er iets aan de hand zijn. Het gaat meer om verandering van gedrag: sommigen worden heel stil, sommigen zijn geïrriteerd.

Wij bieden hen handvatten om het plezier uit hun werk te blijven halen – en dat is doorgaans heel veel. Daarbij moeten ze leren tijd voor zichzelf te nemen, niet alleen voor de ander te zorgen maar ook voor zichzelf.

drs. P.A.J. (Patricia) van Casteren
A&G en A&O psycholoog, Science practitioner/promovenda
Bekijk profiel