Artikel geselecteerd voor jou

Werkgevers willen geen mensen met psychische aandoening

Werkgevers laten zich veelal leiden door stigma’s en vooroordelen bij het afwijzen van mensen met psychische problemen of een verslaving. Uit onderzoek van de Tilburg School of Social and Behavioral Sciences blijkt dat de negatieve stereotypen domineren. ‘Die stigma’s leiden niet alleen tot werkloosheid, ze kunnen een werknemer zijn gehele leven blijven achtervolgen’, aldus hoogleraar Evelien Brouwers van Tilburg University.

Mensen die kampen met psychische aandoeningen, zoals depressies, angst of autisme worden drie tot zeven keer vaker afgewezen voor een baan. ‘Werkgevers gaan ervan uit dat medewerkers met psychische problemen het werk niet aankunnen’, zegt onderzoeker Kim Janssens. ‘Ze hebben ook zorgen over langdurig ziekteverzuim.’

In het Britse vakblad Occupational and Environmental Medicin publiceren Janssens en Brouwers deze week een artikel over stigma’s en vooroordelen op de werkvloer. Volgens hen bestaat veel onwetendheid bij leidinggevenden over werknemers met psychische klachten. ‘Ze willen mensen zonder krasje aannemen, aan wie niks mankeert’, zegt Janssens.

‘Dat is onrealistisch, 43 procent van de Nederlanders krijgt ooit een psychische aandoening. En dan rekenen we overspannenheid en burn-outs niet mee. Werkgevers moeten af van het idee dat mensen niet in geestelijke nood kunnen raken. Eenderde van de werkgevers is zelfs terughoudend in het aannemen van personeel dat in het verleden psychische problemen of een verslaving heeft gehad.’

Dr. Lies Korevaar, lector rehabilitatie aan de Hanzehogeschool in Groningen adviseert docenten hoe ze studenten met een mentale aandoening moeten benaderen. ‘De fysiek gehandicapte leerling zit soms in een rolstoel om zich te kunnen voortbewegen. Maar wat fungeert als rolstoel voor een student met een angststoornis? Je moet de onwetendheid en handelingsverlegenheid bij professionals zien weg te nemen. Verdiep je in de worsteling van de leerling met psychische problemen, want de stigma’s en vooroordelen zijn niet morgen weggenomen.’

De stigma’s leiden volgens de onderzoekers in Tilburg tot een negatief zelfbeeld bij mensen die in hun schulp kruipen en zich afvragen waarom ze nog moeten solliciteren. Die ‘why try’-houding remt de integratie en rehabilitatie. Mensen durven niet voor hun psychische problemen uit te komen, omdat ze vrezen geen baan te krijgen of die juist te verliezen. Een kwart van de werknemers zwijgt over mentale aandoeningen.

Die voor werkgevers pijnlijke cijfers botsen volgens Brouwers met de Nederlandse openheid. ‘Uit vorig onderzoek bleek dat 75 procent van de Nederlanders hun psychische problemen niet willen verbergen. Het staat in schril contrast met de bevindingen van dit onderzoek. Mensen willen niet met een geheim aan een nieuwe baan beginnen, maar dan worden ze dus niet aangenomen. Je wordt gestraft voor je openheid.’

Bij de Hanzehogeschool in Groningen worden studenten met psychische aandoeningen juist geconfronteerd met dat dilemma. ‘We noemen dat een decision conflict: moet ik open zijn over mijn mentale problemen of niet?’ zegt dr. Korevaar. ‘Het verschil is dat een opleiding je niet kan weigeren, wanneer je aan de voorwaarden voldoet. Een werkgever kan iemand met psychische problemen altijd afwijzen onder het mom dat een andere kandidaat beter is. Maar de stigma’s en vooroordelen spelen ook in het onderwijs, in die zin herken ik me in het onderzoek van de Tilburg University.’

Brouwers zegt dat sollicitanten niet meteen hun medische dossier op tafel hoeven te leggen. ‘Maar dit onderzoek laat zien dat meer onderling begrip noodzakelijk is om langdurige uitval van mensen met psychische problemen te voorkomen.’

Toch is volgens Tilburg University meer nodig dan alleen een mentaliteitsomslag bij werkgevers om een ‘stigmavrije’ werkomgeving te creëren. Janssens: ‘Het is essentieel dat in alle lagen van de organisatie de juiste kennis en vaardigheden aanwezig zijn, opdat leidinggevenden het gesprek kunnen aangaan met werknemers met psychische problemen. Bedrijfsartsen kunnen daarbij een brugfunctie vervullen.’

Bron: Volkskrant